14 มกราคม 2562 สังเกตพบจานฝุ่นบิดงอในดาวฤกษ์ก่อนเกิด

ที่มา: https://www.thairath.co.th/content/1468724

โปรโตสตาร์ (Protostar) หรือเรียกว่า “ดาวฤกษ์ก่อนเกิด” คือดาวฤกษ์ที่ยังเป็นทารกและถูกห้อมล้อมด้วยก๊าซและฝุ่นหนาแน่นในเมฆโมเลกุลขนาดยักษ์ ซึ่งภายในจะเกิดกระบวนการก่อตัวเป็นดาวฤกษ์ต่อไป แต่ก็ใช่ว่าโปรโตสตาร์จะต้องเป็นดาวฤกษ์เท่านั้น ยังมีโอกาสกลายเป็นดาวแคระสีน้ำตาลได้เช่นกัน ล่าสุดนักวิทยาศาสตร์จากโครงการ RIKEN Cluster for Pioneering Research และมหาวิทยาลัยชิบะ ในประเทศญี่ปุ่น เผยการค้นพบการบิดงอที่จานฝุ่นก๊าซของดาวฤกษ์ก่อนเกิดดวงหนึ่ง จากการใช้กล้องโทรทรรศน์วิทยุอัลมาขนาดใหญ่ (Atacama Large Millimeter/submillimeter Array-ALMA) ส่องพบดาวฤกษ์ก่อนเกิดคือ IRAS 04368 + 2557 ฝังตัวอยู่ในเมฆโมเลกุล L1527 ห่างออกไป 447 ปีแสง ดาวฤกษ์ก่อนเกิดนี้มีความผิดปกติที่ขอบจานฝุ่น 2 ส่วน มีการบิดงอไม่ตรงแนว ส่วนด้านในและด้านนอกของจานฝุ่นนั้นมีวงโคจรที่ระนาบการโคจร (orbital planes) แตกต่างกันเล็กน้อย โดยเชื่อมต่อห่างจากตัว IRAS 04368 + 2557 อยู่ที่ 40-60 หน่วยดาราศาสตร์ (Astronomical Units-AU) แต่จานฝุ่นก็มีจุดสมมาตรตามตำแหน่งของดาวฤกษ์ก่อนเกิดดวงนี้
นักดาราศาสตร์อธิบายว่า ดาวเคราะห์บางดวงอาจได้รับผลกระทบจากการชนกับดาวเคราะห์ยักษ์ (giant planets) หรือดาวคู่มิตร (companion stars) และการสำรวจพบครั้งนี้ชี้ให้เห็นว่าเป็นไปได้ที่การวางแนววงโคจรของดาวอาจเกิดจากโครงสร้างที่ผิดปกติ โดยเกิดขึ้นในระยะแรกสุดของการก่อตัวดวงดาว จึงต้องตรวจสอบเพิ่มขึ้นว่านี่เป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นโดยทั่วไปหรือไม่ และสิ่งที่ทำให้เกิดการแปรปรวนของจานฝุ่นมีสาเหตุมาจากอะไร.